Πάμε ΜουσείοΤέχνες

Ένα ακόμη εντυπωσιακό υποβρύχιο πάρκο γλυπτικής από τον βρετανό καλλιτέχνη Jason deCaires Taylor

Ένα ακόμη υποβρύχιο πάρκο γλυπτικής του βρετανού καλλιτέχνη Jason deCaires Taylor, εγκαινιάστηκε στις αρχές Φεβρουαρίου. Πρόκειται για μια εγκατάσταση έξι γλυπτών πορτραίτων, τοποθετημένων στο βυθό της Μεσογείου, στο προστατευμένο νότιο τμήμα του νησιού της Αγίας Μαργαρίτας, απέναντι από την ακτή των Καννών.

Δουλεύοντας τις λεπτομέρειες στο βυθό/φωτογραφία: Jason deCaires Taylor

Το υποβρύχιο μουσείο των Καννών, το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το Δημαρχείο της πόλης, χρειάστηκε τέσσερα χρόνια για να ολοκληρωθεί και είναι το πρώτο που δημιουργεί ο καλλιτέχνης στο βυθό της Μεσογείου. Συνολικά έχει δημιουργήσει, μέσα σε μια δεκαετία περίπου, πάνω από 1.000 υποβρύχια γλυπτά σε όλο τον κόσμο από την Γρενάδα της Καραϊβικής, έως την Αυστραλία και το Μεξικό. 

Κατασκευασμένα από τσιμέντο με ουδέτερο Ph και μη τοξικό, τα τρισδιάστατα πορτραίτα έχουν ύψος, το καθένα, άνω των δύο μέτρων, ζυγίζουν δέκα τόνους και είναι τοποθετημένα σε βάθος μεταξύ δύο και τριών μέτρων. Κάθε πρόσωπο έχει τεμαχιστεί στο μισό, συμβολίζοντας από τη μια μεριά τις δύο όψεις που έχει κάθε πρόβλημα, το οποίο καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε, και από την άλλη τη δύναμη αλλά και την ευθραυστότητα του ωκεανού.

Κάθε πρόσωπο έχει τεμαχιστεί στα δύο συμβολίζοντας τη δύναμη και την ευθραυστότητα του ωκεανού/φωτογραφία: Jason deCaires Taylor

Πριν την τοποθέτησή τους ο καλλιτέχνης χρειάστηκε να καθαρίσει τα σκουπίδια που υπήρχαν στο βυθό, όπως παλαιούς σωλήνες, κινητήρες σκαφών, καλώδια. Μόλις τα σκουπίδια απομακρύνθηκαν άρχισε η βύθιση των γλυπτών στο νερό.  

“Η δουλειά μου προσπαθεί πάντα να φέρνει τους ανθρώπους κάτω από την επιφάνεια για να δουν τι υπάρχει” 

Επιλογή μοντέλων από την τοπική κοινωνία

Τα γλυπτά απεικονίζουν τα πρόσωπα ντόπιων κατοίκων και συγκεκριμένα ενός επιμελητή, ενός επιχειρηματία, μαθητών και ενός ηλικιωμένου ψαρά, του Maurice. Η επιλογή μοντέλων από την τοπική κοινωνία είναι κάτι που συναντούμε στο έργο του Taylor, καθώς με αυτόν τον τρόπο ο καλλιτέχνης στοχεύει στην ενδυνάμωση των τοπικών κοινοτήτων και στην αποτύπωση του ενδιαφέροντος τους για την προστασία της θάλασσάς τους.

Ως μοντέλα χρησιμοποιήθηκαν ντόπιοι κάτοικοι/φωτογραφία: Jason deCaires Taylor

O ογδοντάχρονος Maurice αποτέλεσε μια από τις επιλογές του καλλιτέχνη καθώς η ηλικία και η ιδιότητά του επιτυγχάνει αυτό ακριβώς. Πρόκειται, δηλαδή, για έναν άνθρωπο, ο οποίος έχει παρακολουθήσει τη σταδιακή αλλοίωση του οικοσυστήματος της ακτής κατά τη διάρκεια των ετών και ανησυχεί για την περαιτέρω καταστροφή του.

Η τέχνη γίνεται μια μορφή ακτιβισμού

Σε αυτό το ολοένα αυξανόμενο κλίμα της παγκόσμιας περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης, έχει αναδυθεί μια νέα μορφή τέχνης. Μια νέα γενιά καλλιτεχνών, η οποία τοποθετεί την έννοια του περιβαλλοντισμού ως προτεραιότητα και επιδιώκει να την επικοινωνήσει μέσω του έργου της. Πρόκειται για καλλιτέχνες, οι οποίοι επιλέγουν μέσω της τέχνης τους να θίξουν ζητήματα, όπως η φτώχεια, ο καπιταλισμός, η περιβαλλοντική καταστροφή, τα ίσα δικαιώματα φέρνοντας ένα νέο καλλιτεχνικό πεδίο έκφρασης, όπου η τέχνη γίνεται μια μορφή ακτιβισμού, μια ακτιβιστική δράση.

Jason deCaires Taylor/φωτογραφία: Jason deCaires Taylor

Η τέχνη του Jason deCaires Taylor βρίσκεται μέσα σε αυτό το καλλιτεχνικό περιβάλλον, μεταφέροντας τον θεατή στα βάθη του ωκεανού και στοχεύοντας σε μια πολιτιστική και περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση, προκειμένου ο κόσμος να αρχίσει πλέον να αντιλαμβάνεται τις παραλίες περισσότερο ως ζωντανά οικοσυστήματα παρά ως ηλιόλουστους παράδεισους. 

“Είναι πλέον καιρός όλοι οι καλλιτέχνες να χρησιμοποιήσουν υπαίθριους δημόσιους χώρους για να παρουσιάσουν το έργο τους είτε αυτό είναι τα υπαίθρια γλυπτά, είτε εκθέματα, ακόμη και συναυλίες. Στόχος πρέπει να είναι η δημιουργία νέων πολιτιστικών εμπειριών μέσω των οποίων θα επιστήσουμε την προσοχή στον κίνδυνο, που αντιμετωπίζουν οι ωκεανοί και οι θάλασσες από τη ρύπανση, την υπεραλίευση, τον υπερτουρισμό. Το υποβρύχιο οικοσύστημα υποβαθμίζεται συνεχώς και μολύνεται με την πάροδο των ετών από την ανθρώπινη δραστηριότητα, γεγονός που πρέπει να ευαισθητοποιήσει όλο τον κόσμο”, αναφέρει ο Jason deCaires Taylor.

Είναι ενδεικτικό πως τις τελευταίες δεκαετίες έχει χαθεί πάνω από το 40% των φυσικών κοραλλιογενών υφάλων. Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Ινστιτούτο Πόρων, το 90% των κοραλλιογενών υφάλων θα τεθεί σε κίνδυνο έως το 2030 και όλοι έως το 2050. 

Το πρώτο υποβρύχιο πάρκο γλυπτικής στον κόσμο δημιουργήθηκε από το deCaires Taylor το 2006 και έχει αναγνωριστεί ως ένα από τα κορυφαία θαύματα του κόσμου από το National Geographic.

Έργα τέχνης-τεχνητοί κοραλλιογενείς ύφαλοι

Τα έργα τέχνης του Taylor είναι ουσιαστικά τεχνητοί κοραλλιογενείς ύφαλοι. Κάθε γλυπτό δημιουργείται με τη χρήση μη τοξικού, ουδέτερου pH, θαλάσσιου βαθμού τσιμέντο, απαλλαγμένο από επιβλαβείς ρύπους με αποτέλεσμα να αποτελεί τελικά μέρος του τοπικού οικοσυστήματος. Το τσιμέντο είναι πολύ ανθεκτικό, με τραχιά υφή, γεγονός που ενθαρρύνει τις προνύμφες των κοραλλιών να κολλήσουν και να ευδοκιμήσουν, ενώ οι γωνίες και οι σκοτεινοί, κυματοειδείς σχηματισμοί, που σχηματίζονται από τις πτυχώσεις των ρούχων παρέχουν προστασία και ουσιαστικά έναν ασφαλή χώρο για ψάρια και καρκινοειδή.

Επίσης, σύμφωνα με τον καλλιτέχνη, πολύ σημαντικός είναι και ο χρόνος τοποθέτησης των γλυπτών καθώς πρέπει η εγκατάσταση να έχει ολοκληρωθεί πριν την ωοτοκία των κοραλλιών της προνύμφης αλλά όχι πιο νωρίς από ότι πρέπει, καθώς υπάρχει ο κίνδυνος να κατοικηθεί πρώτα  από άλλους θαλάσσιους οργανισμούς, εμποδίζοντας το κοράλλι να αναπτυχθεί.

Τα υποβρύχια μουσεία του Jason deCaires Taylor

Τα υποβρύχια μουσεία, που έχει δημιουργήσει ο Taylor αντικατοπτρίζουν την παγκόσμια ανησυχία για την υποβρύχια οικολογία. Αν και οι ομάδες μπορούν να εκληφθούν εννοιολογικά ως μουσείο, εν τούτοις κάθε μεμονωμένο γλυπτό εμπεριέχει και δίνει το δικό του προσωπικό μήνυμα. Ένας εννοιολογικός, κοινωνικός σχολιασμός γίνεται μέσω των μορφών, που επιλέγονται και περιλαμβάνονται σε κάθε εγκατάσταση. Έτσι κάθε μορφή προβαίνει συχνά σε μια δράση (π.χ ένα ζευγάρι βγάζει μια selfie φωτογραφία, ένας άνδρας σε καναπέ), σε μια καθημερινή ενέργεια αγνοώντας συχνά τον αντίκτυπο, που η δράση αυτή έχει στο περιβάλλον.

Εγκατάσταση του καλλιτέχνη στα Κανάρια νησιά, 2017/φωτογραφία: Jason deCaires Taylor

Η τέχνη του Jason deCaires Taylor στοχεύει στην πολιτιστική και περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση του θεατή μέσω ενός έργου, το οποίο αφομοιώνεται ολοκληρωτικά από το περιβάλλον μέσα στο οποίο δημιουργείται. Είναι ενδεικτικό πως στη Γρανάδα το πάρκο γλυπτικής του deCaires Taylor συνέβαλε στη δημιουργία μιας εκτεταμένης κλίμακας προστατευόμενης θαλάσσιας περιοχής.

Με πληροφορίες από https://www.architecturaldigest.com/story/cannes-france-opens-stunning-underwater-museum / https://www.designboom.com/art/jason-decaires-taylor-cannes-underwater-museum-02-03-2021/ / https://www.underwatersculpture.com/environment/environment-threats/


Κοινοποίησε
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Email this to someone
email